İlmin ve Fikrin Yolu / Cennetyolu.Net

Soru: Fotoğraf caiz midir?
Cevap: Alimler, fotoğrafın hükmünde ihtilaf etmişlerdir. Konu ile alakalı ilk müstakil risaleyi[1] kaleme alan Muhammed Bahît el-Mutîî fotoğrafın, canlıların resimlerini çizmekten farklı olduğunu söylemiştir. Ona göre fotoğraf belli cihazlarla cismin gölgesini tesbit etmekten ibarettir. Bir şeyin gölgesini tesbit etmek heykel yapmak olmadığı gibi resim çizmek gibi de değildir. Fotoğraf, aynanın ya da suyun önünde durulduğunda suretin bu cisimlerde görünmesi gibidir. Fotoğrafın caiz olduğunu söyleyenlere göre fotoğrafın haram olan resimlere kıyas edilmesi de batıldır. Çünkü aralarında kıyas işlemi yapılacak iki meselenin illetlerinin müşterek olması kıyasın şartlarındandır. Fakat canlı resimlerini çizmek ya da heykel yapmakla fotoğraf çekmenin illetleri müşterek değildir. Resimlerin haram olmasının illeti putçuluk korkusu ve Allah Teala’nın yaratmasına benzetmekten sakınmaktır. Bu gün herkes bilmektedir ki fotoğraf çeken kişi, ne bir şey yaratıyor, ne icad ediyor, ne yaratmayı düşünüyor, ne de yoktan bir şey var ettiğini zannediyor. Bunu fotoğrafçı bildiği gibi alim cahil, ümmi, kültürlü, köylü şehirli de biliyor.[2] Fotoğrafın caiz olduğunu söyleyenler onu çizilen resimden tam olarak ayırt edememişlerdir. Bu yüzden fotoğrafın her türüne caiz demek yerine kimlik kartı, pasaport gibi evraklarda kullanılan ve insan vücudunu tam olarak yansıtmayan türlerine cevaz vermek daha doğrudur.

[1] Muhammed Bahît el-Mutîî, el-Cevabu’ş-Şafi fî İbahati’t-Tasvîri’l-Futuğrafî (Ahkamu’tasvîr içerisinde), s. 83-111.
[2] Muhammed el-Habeş, Ahkamu’tasvîr fi’l-Fıkhı’l-İslami, s. 62.

Kaynak : www.fetvahane.com